İçeriğe geç
DuruZaman | Felsefe ve Siyaset Kronolojisi
Bağlam YIL Aralığı (önce / sonra) 10
Seçilen ana kaydın öncesi ve sonrası için, seçilen yıl aralığındaki tüm bağlam kayıtları gösterilir.
Başlangıç Bitiş
Arama: Bugünün ana olayları: 5 Eylül Aralık: 5 Eylül ● Eşleşme: 18 Seçili Ana Kayıt: 0 ○ Bağlam: 0 Toplam: 18
5 Eylül 818 – 25 Kasım 835
İNANÇ ve DÜŞÜNCE
Ali er-Rızâ’nın oğludur. 15 Haziran 811’de Medine’de doğdu. "Cevâd" cömert,...
On İki İmam - 9. İmam Muhammed el-Cevâd
5 Eylül 818 25 Kasım 835

Ali er-Rızâ’nın oğludur. 15 Haziran 811’de Medine’de doğdu. "Cevâd" cömert, "Takī" ise takvâ sahibi anlamına gelir. Babasının ölümü üzerine yaklaşık yedi yaşında imam kabul edilmesi, İmâmiyye tarihinde çocuk imametinin ilk örneğini oluşturdu.

Muhalifleri, babasından yeterli eğitim alamayan ve henüz dinî yükümlülük yaşına ulaşmamış bir çocuğun imam olamayacağını savundu. Taraftarları ise Hz. Yahyâ ve Hz. Îsâ’ya çocuk yaşta ilâhî görev verilmesini örnek göstererek imametin yaşa bağlı olmadığını ileri sürdü. Bu tartışmalar, imamın bilgisinin normal eğitimle değil ilâhî tayin ve özel bilgiyle kazanıldığı düşüncesini güçlendirdi.

Abbâsî Halifesi Me’mûn tarafından Bağdat’a getirildi ve halifenin kızı Ümmü’l-Fazl ile evlendirildi. Daha sonra Medine’ye döndü; Mu‘tasım döneminde yeniden Bağdat’a çağrıldı ve 25 Kasım 835’te burada öldü.

Ölümünden sonra İmâmiyye’nin büyük bölümü küçük yaştaki oğlu Ali el-Hâdî’yi imam kabul etti. Küçük bir grup diğer oğlu Mûsâ’yı imam saydıysa da Mûsâ’nın bu iddiayı kabul etmemesi üzerine bu ayrışma kalıcı olmadı.

5 Eylül 1624
DETAY
Abaza Mehmed Paşa kuvvetleri, Kayseri civarındaki Karasu Muharebesi’nde Osm...
Karasu Muharebesi
5 Eylül 1624

Abaza Mehmed Paşa kuvvetleri, Kayseri civarındaki Karasu Muharebesi’nde Osmanlı ordusu karşısında mağlup oldu. Abaza Paşa Erzurum’a çekildi; ancak isyan sona ermedi ve Erzurum merkezli direniş devam etti.

5 Eylül 1628
DETAY
Veziriazam Hüsrev Paşa, Abaza Mehmed Paşa isyanını sona erdirmek için Erzur...
Erzurum Kuşatması
5 Eylül 1628

Veziriazam Hüsrev Paşa, Abaza Mehmed Paşa isyanını sona erdirmek için Erzurum’u kuşattı. 5–22 Eylül 1628 arasında süren kuşatma sonucunda Erzurum’da Osmanlı otoritesi yeniden kuruldu; aynı süreçte Ahıska da Safevilerden geri alındı.

5 Eylül 1791
SOSYO-EKONOMİ
Fransız yazar ve siyasal aktivist Olympe de Gouges, Fransız Devrimi'nin 178...
Kadının ve Kadın Yurttaşın Hakları Bildirgesi
5 Eylül 1791

Fransız yazar ve siyasal aktivist Olympe de Gouges, Fransız Devrimi'nin 1789 tarihli İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'ne karşılık olarak Kadının ve Kadın Yurttaşın Hakları Bildirgesi'ni kaleme aldı. Metin, kadınların hukukî ve siyasî haklar bakımından erkeklerle eşit yurttaşlar olması gerektiğini savundu. De Gouges, devrim dönemindeki siyasal faaliyetleri nedeniyle 3 Kasım 1793'te giyotinle idam edildi.

5 Eylül 1795
YÖNETİM-SİYASET-DİPLOMASİ
ABD ile Osmanlı Devleti’ne bağlı Cezayir Garp Ocağı arasında imzalanan antl...
Cezayir Barış ve Dostluk Antlaşması / ABD
5 Eylül 1795

ABD ile Osmanlı Devleti’ne bağlı Cezayir Garp Ocağı arasında imzalanan antlaşmayla Amerikalı esirlerin serbest bırakılması, Amerikan gemilerinin güvenliği ve taraflar arasındaki deniz ticareti düzenlendi. ABD, barış ve deniz güvenliği karşılığında toplu ödeme ile yıllık malzeme vermeyi kabul etti. Türkçe hazırlanan antlaşma, ABD’nin Kuzey Afrika ocaklarıyla yaptığı ilk önemli antlaşmalardan biri oldu.

ABD
5 Eylül 1812 – 30 Mart 1815
DETAY
Vezir-i AzamHurşid Ahmed Paşa
5 Eylül 1812 30 Mart 1815
~Kayıt detayları henüz girilmemiş.~
5 Eylül 1848 – 1 Mayıs 1896
YÖNETİM-SİYASET-DİPLOMASİ
Nâsıreddin Şah’ın uzun hükümdarlığı sırasında Emir Kebir öncülüğünde idarî,...

Şii KaçarlarNâsıreddin Şah

5 Eylül 1848 1 Mayıs 1896

Nâsıreddin Şah’ın uzun hükümdarlığı sırasında Emir Kebir öncülüğünde idarî, askerî ve eğitim alanlarında reformlar başlatıldı. Bununla birlikte yabancı devletlere verilen ekonomik imtiyazlar İran’ın dışa bağımlılığını artırdı ve Tütün Protestosu gibi geniş muhalefet hareketlerine yol açtı. Şah, saltanatının ellinci yılı öncesinde düzenlenen bir suikastla öldürüldü.

5 Eylül 1855
DETAY
Müttefik kuvvetleri, Sivastopol’un güneyindeki Rus savunma mevzilerine yöne...
Sivastopol’un Son Büyük Bombardımanının Başlaması
5 Eylül 1855

Müttefik kuvvetleri, Sivastopol’un güneyindeki Rus savunma mevzilerine yönelik son genel saldırı öncesinde yoğun topçu bombardımanına başladı.

5 Eylül 1857
İNANÇ ve DÜŞÜNCE
Fransız filozof ve sosyolog Auguste Comte öldü. Pozitivizmin ve sosyolojini...
ö: August Comte
5 Eylül 1857

Fransız filozof ve sosyolog Auguste Comte öldü. Pozitivizmin ve sosyolojinin kurucu isimlerinden biri kabul edilir. Comte’a göre insan düşüncesi teolojik, metafizik ve pozitif aşamalardan geçerek olgulara, gözleme ve bilimsel açıklamaya yönelir. Düşüncesinde bilimlerin hiyerarşisi, toplumun bilimsel incelenmesi, düzen ve ilerleme, insanlık dini ve pozitif siyaset anlayışı öne çıkar. Modern sosyoloji, bilim felsefesi ve 19. yüzyıl pozitivist düşünce üzerinde güçlü etki bıraktı. Doğum: 19 Ocak 1798.

5 Eylül 1857
GENEL
Britanya Hindistanı'nın ilk modern üniversitelerinden. Güney Hindistan yüks...
University of Madras
5 Eylül 1857

Britanya Hindistanı'nın ilk modern üniversitelerinden. Güney Hindistan yüksek öğretiminde uzun süre merkezî rol oynadı. Tarihsel/kurumsal bağ: Britanya sömürge yönetimi; Londra Üniversitesi modeli. Yer: Chennai / Hindistan.

5 Eylül 1860
YÖNETİM-SİYASET-DİPLOMASİ
Avrupa'dan Suriye'ye asker gönderilmesine ilişkin Paris mukavelesi imzaland...
Paris Mukavelesi
5 Eylül 1860

Avrupa'dan Suriye'ye asker gönderilmesine ilişkin Paris mukavelesi imzalandı.

5 Eylül 1914 – 12 Eylül 1914
DETAY
Paris’e doğru ilerleyen Alman ordusu, Fransız ve İngiliz kuvvetlerinin karş...
Marne Muharebesi
5 Eylül 1914 12 Eylül 1914

Paris’e doğru ilerleyen Alman ordusu, Fransız ve İngiliz kuvvetlerinin karşı taarruzuyla Marne hattında durduruldu. Muharebe sonucunda Almanların hızlı zafer hedefleyen Schlieffen Planı başarısızlığa uğradı ve Batı Cephesi’nde siper savaşları dönemine geçiş başladı.

5 Eylül 1918
DETAY
Sovyet Rusya Halk Komiserleri Konseyi "Kızıl Terör Hakkında" kararnameyi ka...
Kızıl Terör Kararnamesi
5 Eylül 1918

Sovyet Rusya Halk Komiserleri Konseyi "Kızıl Terör Hakkında" kararnameyi kabul etti. Kararname, iç savaş şartlarında karşı-devrimci olarak değerlendirilen kişi ve gruplara karşı Çeka tarafından yürütülen tutuklama, toplama kampına gönderme ve infaz uygulamalarına resmî dayanak sağladı. Kızıl Terör, Rus İç Savaşı sırasında Bolşevik yönetimin siyasî şiddet ve baskı politikasının başlıca uygulamalarından biri oldu.

5 Eylül 1919
DETAY
Demirci Mehmet Efe, Hacı Şükrü Bey’in yerine "Umum Aydın ve Havâlisi Kuvâ-y...
Demirci Mehmet Efe’nin Aydın Kuvâ-yı Milliye Kumandanı Olması
5 Eylül 1919

Demirci Mehmet Efe, Hacı Şükrü Bey’in yerine "Umum Aydın ve Havâlisi Kuvâ-yı Milliye Kumandanı" oldu. Bu unvanla Aydın ve çevresindeki Kuvâ-yı Milliye müfrezelerinin önemli bölümünü kendi otoritesi altında topladı ve bölgedeki direnişin başlıca askerî-siyasî güçlerinden biri hâline geldi. Daha sonra nüfuz alanının genişlemesiyle "Aydın, Menteşe ve Havâlisi Kuvâ-yı Milliye Kumandanı" unvanını da kullandı.

5 Eylül 1920 – 30 Aralık 1920
ÇATIŞMA-GÜVENLİK
Yozgat ve çevresinde Çapanoğullarıyla bağlantılı ikinci ayaklanma hareketi ...
2. Yozgat Ayaklanması
5 Eylül 1920 30 Aralık 1920

Yozgat ve çevresinde Çapanoğullarıyla bağlantılı ikinci ayaklanma hareketi başladı. İlk Yozgat ayaklanmasının bastırılmasından sonra bölgede devam eden otorite boşluğu, çete faaliyetleri ve yerel muhalefet bu ikinci hareketin zeminini oluşturdu. Ayaklanma, Millî Kuvvetlerin müdahalesiyle yıl sonunda bastırıldı

5 Eylül 1938
DETAY
Bilinen ve kamuoyuna açıklanan vasiyetname şu şekildedir. "Malik olduğum bü...
Atatürk'ün Vasiyeti
5 Eylül 1938

Bilinen ve kamuoyuna açıklanan vasiyetname şu şekildedir.

"Malik olduğum bütün nukut ve hisse senetleriyle Çankaya'daki menkul ve gayrimenkul emvalimi Cumhuriyet Halk Partisi'ne atideki şartlarla terk ve vasiyet ediyorum:

• 1) Nukut ve hisse senetleri, şimdiki gibi, İş Bankası tarafından nemalandırılacaktır.
• 2) Her seneki nemadan, bana nisbetleri şerefi mahfuz kaldıkça, yaşadıkları müddetçe, Makbule'ye ayda bin, Afet'e 800, Sabiha Gökçen'e 600, Ülkü'ye 200 lira ve Rukiye ile Nebile'ye şimdiki yüzer lira verilecektir.
• 3) Sabiha Gökçen'e bir ev de alınabilecek ayrıca para verilecektir.
• 4) Makbule'nin yaşadığı müddetçe Çankaya'da oturduğu ev de emrinde kalacaktır.
• 5) İsmet İnönü'nün çocuklarına yüksek tahsillerini ikmal için muhtaç olacakları yardım yapılacaktır.
• 6) Her sene nemadan mütebaki miktar yarı yarıya, Türk Tarih ve Dil kurumlarına tahsis edilecektir. "

5 Eylül 2001
GENEL
Bayındırlık ve İskân Bakanı Koray Aydın, bakanlığındaki ihaleler hakkında o...
Koray Aydın’ın Bayındırlık ve İskân Bakanlığından İstifası
5 Eylül 2001

Bayındırlık ve İskân Bakanı Koray Aydın, bakanlığındaki ihaleler hakkında ortaya atılan yolsuzluk iddiaları ve başlatılan incelemeler üzerine görevinden istifa etti. Milletvekilliğinden de ayrılmak üzere dilekçe verdi; ancak milletvekilliği sona ermedi ve daha sonra MHP Grup Başkanvekili olarak görev yaptı.

5 Eylül 2020
SOSYO-EKONOMİ
1972’den beri faaliyet gösteren Göztepe hastanesinin yeniden yapılan yeni b...
Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi
5 Eylül 2020

1972’den beri faaliyet gösteren Göztepe hastanesinin yeniden yapılan yeni binası bu tarihte açıldı.

© Abdulkadir İmamoğlu
Son Güncelleme: 05-Eylül-2026 02:18