Ali er-Rızâ’nın oğludur. 15 Haziran 811’de Medine’de doğdu. "Cevâd" cömert, "Takī" ise takvâ sahibi anlamına gelir. Babasının ölümü üzerine yaklaşık yedi yaşında imam kabul edilmesi, İmâmiyye tarihinde çocuk imametinin ilk örneğini oluşturdu.
Muhalifleri, babasından yeterli eğitim alamayan ve henüz dinî yükümlülük yaşına ulaşmamış bir çocuğun imam olamayacağını savundu. Taraftarları ise Hz. Yahyâ ve Hz. Îsâ’ya çocuk yaşta ilâhî görev verilmesini örnek göstererek imametin yaşa bağlı olmadığını ileri sürdü. Bu tartışmalar, imamın bilgisinin normal eğitimle değil ilâhî tayin ve özel bilgiyle kazanıldığı düşüncesini güçlendirdi.
Abbâsî Halifesi Me’mûn tarafından Bağdat’a getirildi ve halifenin kızı Ümmü’l-Fazl ile evlendirildi. Daha sonra Medine’ye döndü; Mu‘tasım döneminde yeniden Bağdat’a çağrıldı ve 25 Kasım 835’te burada öldü.
Ölümünden sonra İmâmiyye’nin büyük bölümü küçük yaştaki oğlu Ali el-Hâdî’yi imam kabul etti. Küçük bir grup diğer oğlu Mûsâ’yı imam saydıysa da Mûsâ’nın bu iddiayı kabul etmemesi üzerine bu ayrışma kalıcı olmadı.
Karasu Muharebesi
Karasu Muharebesi
Abaza Mehmed Paşa kuvvetleri, Kayseri civarındaki Karasu Muharebesi’nde Osmanlı ordusu karşısında mağlup oldu. Abaza Paşa Erzurum’a çekildi; ancak isyan sona ermedi ve Erzurum merkezli direniş devam etti.
Erzurum Kuşatması
Erzurum Kuşatması
Veziriazam Hüsrev Paşa, Abaza Mehmed Paşa isyanını sona erdirmek için Erzurum’u kuşattı. 5–22 Eylül 1628 arasında süren kuşatma sonucunda Erzurum’da Osmanlı otoritesi yeniden kuruldu; aynı süreçte Ahıska da Safevilerden geri alındı.
Fransız yazar ve siyasal aktivist Olympe de Gouges, Fransız Devrimi'nin 1789 tarihli İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'ne karşılık olarak Kadının ve Kadın Yurttaşın Hakları Bildirgesi'ni kaleme aldı. Metin, kadınların hukukî ve siyasî haklar bakımından erkeklerle eşit yurttaşlar olması gerektiğini savundu. De Gouges, devrim dönemindeki siyasal faaliyetleri nedeniyle 3 Kasım 1793'te giyotinle idam edildi.
ABD ile Osmanlı Devleti’ne bağlı Cezayir Garp Ocağı arasında imzalanan antlaşmayla Amerikalı esirlerin serbest bırakılması, Amerikan gemilerinin güvenliği ve taraflar arasındaki deniz ticareti düzenlendi. ABD, barış ve deniz güvenliği karşılığında toplu ödeme ile yıllık malzeme vermeyi kabul etti. Türkçe hazırlanan antlaşma, ABD’nin Kuzey Afrika ocaklarıyla yaptığı ilk önemli antlaşmalardan biri oldu.
Vezir-i AzamHurşid Ahmed Paşa
Vezir-i AzamHurşid Ahmed Paşa
Şii KaçarlarNâsıreddin Şah
Şii KaçarlarNâsıreddin Şah
Nâsıreddin Şah’ın uzun hükümdarlığı sırasında Emir Kebir öncülüğünde idarî, askerî ve eğitim alanlarında reformlar başlatıldı. Bununla birlikte yabancı devletlere verilen ekonomik imtiyazlar İran’ın dışa bağımlılığını artırdı ve Tütün Protestosu gibi geniş muhalefet hareketlerine yol açtı. Şah, saltanatının ellinci yılı öncesinde düzenlenen bir suikastla öldürüldü.
Sivastopol’un Son Büyük Bombardımanının Başlaması
Sivastopol’un Son Büyük Bombardımanının Başlaması
Müttefik kuvvetleri, Sivastopol’un güneyindeki Rus savunma mevzilerine yönelik son genel saldırı öncesinde yoğun topçu bombardımanına başladı.
Fransız filozof ve sosyolog Auguste Comte öldü. Pozitivizmin ve sosyolojinin kurucu isimlerinden biri kabul edilir. Comte’a göre insan düşüncesi teolojik, metafizik ve pozitif aşamalardan geçerek olgulara, gözleme ve bilimsel açıklamaya yönelir. Düşüncesinde bilimlerin hiyerarşisi, toplumun bilimsel incelenmesi, düzen ve ilerleme, insanlık dini ve pozitif siyaset anlayışı öne çıkar. Modern sosyoloji, bilim felsefesi ve 19. yüzyıl pozitivist düşünce üzerinde güçlü etki bıraktı. Doğum: 19 Ocak 1798.
Britanya Hindistanı'nın ilk modern üniversitelerinden. Güney Hindistan yüksek öğretiminde uzun süre merkezî rol oynadı. Tarihsel/kurumsal bağ: Britanya sömürge yönetimi; Londra Üniversitesi modeli. Yer: Chennai / Hindistan.
Avrupa'dan Suriye'ye asker gönderilmesine ilişkin Paris mukavelesi imzalandı.
Marne Muharebesi
Marne Muharebesi
Paris’e doğru ilerleyen Alman ordusu, Fransız ve İngiliz kuvvetlerinin karşı taarruzuyla Marne hattında durduruldu. Muharebe sonucunda Almanların hızlı zafer hedefleyen Schlieffen Planı başarısızlığa uğradı ve Batı Cephesi’nde siper savaşları dönemine geçiş başladı.
Sovyet Rusya Halk Komiserleri Konseyi "Kızıl Terör Hakkında" kararnameyi kabul etti. Kararname, iç savaş şartlarında karşı-devrimci olarak değerlendirilen kişi ve gruplara karşı Çeka tarafından yürütülen tutuklama, toplama kampına gönderme ve infaz uygulamalarına resmî dayanak sağladı. Kızıl Terör, Rus İç Savaşı sırasında Bolşevik yönetimin siyasî şiddet ve baskı politikasının başlıca uygulamalarından biri oldu.
Demirci Mehmet Efe’nin Aydın Kuvâ-yı Milliye Kumandanı Olması
Demirci Mehmet Efe’nin Aydın Kuvâ-yı Milliye Kumandanı Olması
Demirci Mehmet Efe, Hacı Şükrü Bey’in yerine "Umum Aydın ve Havâlisi Kuvâ-yı Milliye Kumandanı" oldu. Bu unvanla Aydın ve çevresindeki Kuvâ-yı Milliye müfrezelerinin önemli bölümünü kendi otoritesi altında topladı ve bölgedeki direnişin başlıca askerî-siyasî güçlerinden biri hâline geldi. Daha sonra nüfuz alanının genişlemesiyle "Aydın, Menteşe ve Havâlisi Kuvâ-yı Milliye Kumandanı" unvanını da kullandı.
Yozgat ve çevresinde Çapanoğullarıyla bağlantılı ikinci ayaklanma hareketi başladı. İlk Yozgat ayaklanmasının bastırılmasından sonra bölgede devam eden otorite boşluğu, çete faaliyetleri ve yerel muhalefet bu ikinci hareketin zeminini oluşturdu. Ayaklanma, Millî Kuvvetlerin müdahalesiyle yıl sonunda bastırıldı
Atatürk'ün Vasiyeti
Atatürk'ün Vasiyeti
Bilinen ve kamuoyuna açıklanan vasiyetname şu şekildedir.
"Malik olduğum bütün nukut ve hisse senetleriyle Çankaya'daki menkul ve gayrimenkul emvalimi Cumhuriyet Halk Partisi'ne atideki şartlarla terk ve vasiyet ediyorum:
• 1) Nukut ve hisse senetleri, şimdiki gibi, İş Bankası tarafından nemalandırılacaktır.
• 2) Her seneki nemadan, bana nisbetleri şerefi mahfuz kaldıkça, yaşadıkları müddetçe, Makbule'ye ayda bin, Afet'e 800, Sabiha Gökçen'e 600, Ülkü'ye 200 lira ve Rukiye ile Nebile'ye şimdiki yüzer lira verilecektir.
• 3) Sabiha Gökçen'e bir ev de alınabilecek ayrıca para verilecektir.
• 4) Makbule'nin yaşadığı müddetçe Çankaya'da oturduğu ev de emrinde kalacaktır.
• 5) İsmet İnönü'nün çocuklarına yüksek tahsillerini ikmal için muhtaç olacakları yardım yapılacaktır.
• 6) Her sene nemadan mütebaki miktar yarı yarıya, Türk Tarih ve Dil kurumlarına tahsis edilecektir. "

Bayındırlık ve İskân Bakanı Koray Aydın, bakanlığındaki ihaleler hakkında ortaya atılan yolsuzluk iddiaları ve başlatılan incelemeler üzerine görevinden istifa etti. Milletvekilliğinden de ayrılmak üzere dilekçe verdi; ancak milletvekilliği sona ermedi ve daha sonra MHP Grup Başkanvekili olarak görev yaptı.
1972’den beri faaliyet gösteren Göztepe hastanesinin yeniden yapılan yeni binası bu tarihte açıldı.
Son Güncelleme: 05-Eylül-2026 02:18
