Varlık–Bilgi İlişkisine Onto-Epistemolojik Bir Yaklaşım: DuruVizyon Analitik Düzlemi
Yazar: Abdulkadir İmamoğlu
ORCID: 0009-0006-5561-8598
Tür: Araştırma Makalesi
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19834632
Bu çalışma, DuruVizyon Kuramı kapsamında geliştirilen DuruVizyon Analitik Düzlemi modelini tanıtmaktadır. Model, varlık ile bilgi arasındaki ilişkinin sistematik ve karşılaştırılabilir biçimde analiz edilebilmesi amacıyla ontolojik ve epistemolojik kipleri iki bağımsız eksen olarak ele alır. Bu çerçevede ontolojik imkân, ontolojik gerçeklik, epistemolojik imkân ve epistemolojik gerçeklik ayrımları tek bir analitik düzlem üzerinde konumlandırılır.
Çalışmada, varlık ile bilginin birbirine indirgenemeyen fakat birlikte incelenmesi gereken iki alan olduğu savunulmakta; Analitik Düzlem aracılığıyla “gerçek”, “mümkün”, “bilinen” ve “bilinmeyen” gibi temel felsefi ayrımların koordinatlı bir yapı içinde ele alınabileceği gösterilmektedir. Model, varlık–bilgi ilişkisinin yalnızca örtüşme durumlarını değil, ayrışma ve geçiş durumlarını da analiz edebilecek bir çerçeve sunmaktadır.
Makale ayrıca, DuruVizyon Analitik Düzleminin mantıksal temellerini, dört temel bölgesini, bölgeler arası geçişleri ve ileri düzey biçimsel modellemeye açılabilecek kuramsal potansiyelini değerlendirmektedir.
Atıf için: İmamoğlu, A. (2026). Varlık–Bilgi İlişkisine Onto-Epistemolojik Bir Yaklaşım: DuruVizyon Analitik Düzlemi (v 1.0). Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.19834632
An Onto-Epistemological Approach to the Being–Knowledge Relation: The DuruVizyon Analytical Plane
This study introduces the DuruVizyon Analytical Plane, a model developed within the framework of the DuruVizyon Theory. The model treats ontological and epistemological modes as two independent axes in order to analyze the relation between being and knowledge in a systematic and comparable manner. Within this framework, the distinctions between ontological possibility, ontological actuality, epistemological possibility, and epistemological actuality are positioned on a single analytical plane.
The study argues that being and knowledge are two irreducible yet jointly analyzable domains. Through the Analytical Plane, fundamental philosophical distinctions such as “actual,” “possible,” “known,” and “unknown” can be examined within a coordinated structure. The model provides a framework not only for analyzing cases in which being and knowledge coincide, but also for examining their divergence and possible transitions.
The article also discusses the logical foundations of the DuruVizyon Analytical Plane, its four basic regions, transitions between these regions, and its theoretical potential for further formal modeling.
Keywords: Analytical Plane, Onto-epistemology, Being, Knowledge, Ontology, Epistemology, DuruVizyon Theory.